1.Waarom nu weer actie voeren ? De werknemers in de Non-Profit hebben toch alles gekregen wat ze wilden met die historische akkoorden van 2000 !

Met de akkoorden van het jaar 2000 werd inderdaad een historische stap vooruit gezet. De lonen in de verschillende deelsectoren van de non-profit worden gelijkgeschakeld, er werd een enorme vooruitgang bereikt in het ontwikkelen van een eindeloopbaanbeleid, de nepstatuten en de carensdag werden afgeschaft.

Belangrijke vooruitgang, maar nog steeds gaat het om ‘slechts’ een inhaalbeweging.
Want er blijft in de Non-Profit nog steeds een grote achterstand goed te maken. In welke sector vind men het nog normaal dat de eindejaarspremie slechts 40 % bedraagt van een normale maandwedde ? In welke bedrijfstakken wordt er nog 38 uren per week gewerkt ? Waarom behoren de werknemers in de Non-Profit nog tot de witte raven die niet genieten van een aanvullend pensioen ?

Bovendien blijven de loon- en arbeidsvoorwaarden in andere sectoren niet stilstaan. Als dit wel gebeurt in de Non-Profit dan zal de kloof die er reeds bestaat, alleen maar groter worden. De werknemers in de ziekenhuizen hebben sinds 1996 amper 1 % effectieve loonsverhoging gekend, de collega’s in de opvoedingsinstellingen hadden in dezelfde periode zelfs helemaal geen opslag.
Wat bereikt is in het verleden volstaat dus niet, nieuwe akkoorden zijn nodig om te voorkomen dat de Non-Profit als vanouds de sector wordt met de slechtste loon- en arbeidsvoorwaarden.


2.Dit eisenbundel is totaal onrealistisch want het is veel te duur ! Dat kan de overheid toch nooit betalen ?

Een sociaal akkoord voor de Non-Profit kost geld. Veel geld, want het gaat over vele tienduizenden werknemers en werkneemsters. En toch is dit geen weggegooid geld zoals sommigen suggereren. De Non-Profit heeft niet alleen een kostenzijde maar ook een opbrengstzijde. Steeds meer economen erkennen en onderschrijven het belang van de Non-Profit in de economie.
Via de bestedingen van de instellingen (materialen, gebouwen,...) en van de werknemers wordt een grote omzet gerealiseerd, die in belangrijke mate bijdraagt tot de economische welvaart.

Bovendien is er ook een belangrijk terugverdieneffect voor de overheid : wat ze uitgeeft aan de Non-Profit vloeit in belangrijke mate terug naar de overheid via belastingen en sociale zekerheid. Dat kan zeker niet altijd (en niet in dezelfde mate) gezegd worden van andere overheidsuitgaven. Zo heeft de uitbreiding van de personeelsomkadering via het stelsel van de Sociale Maribel slechts een fractie gekost van de bruto kostprijs (meer inkomsten aan belastingen en sociale zekerheid, minder uitgaven in de werkloosheid). De lastenverlagingen in andere sectoren kosten handen vol geld, maar brengen nauwelijks wat op. De werkgevers in andere sectoren zijn zelfs niet bereid om enige resultaatsverbintenis te stellen tegenover de lastenverlaging die ze opeisen.

Niet of onvoldoende investeren in de verbetering van de loon- en arbeidsvoorwaarden heeft overigens ook een belangrijke maatschappelijke kost. Het leidt er toe dat steeds minder werknemers zich voor de Non-Profit aanbieden en steeds meer Non-Profit werkers uitwijken naar andere bedrijfstakken. Het resultaat daarvan is het beste zichtbaar in Nederland, waar volledige ziekenhuisvleugels gesloten zijn, operaties en opnames maandenlang worden uitgesteld, duizenden gehandicapten op ellenlange wachtlijsten staan…bij gebrek aan personeel !

3.Wie geeft dat eisenbundel opgemaakt ? De vakbonden zouden
beter eens luisteren naar de werknemers in de sector…!

De LBC Non-Profit heeft een rijke traditie in overleg en democratische besluitvorming. Net als voor alle beslissingen, zijn het de militanten die in het opstellen van dit eisenbundel een beslissende stem hebben gehad. Die militanten zijn ‘gewone’ werknemers die zich actief inzetten voor het vakbondswerk binnen hun instelling en binnen de sector. Zij vertalen de gevoeligheden waarmee ze op het terrein worden geconfronteerd en de verzuchtingen die ze opvangen bij hun collega’s.

Bij het tot stand brengen van dit eisenbundel werd zelfs nog een stap verder gegaan. Met meer dan 300 militanten werd een manifest opgemaakt waarin de belangrijkste stellingen voor de non-profit werden vastgelegd. Dit Manifest werd als brochure verspreid, samen met een vragenlijst waarop individuele werknemers hun waardering over elke stelling konden uitspreken. Meer dan 15.000 werknemers uit alle non-profit sectoren en uit alle beroepscategorieën hebben aan deze enquête deelgenomen en daarmee rechtstreeks de prioriteiten van dit eisenbundel vastgelegd.


4.De Sociale Zekerheid heeft nu al geen geld meer !

De Sociale Zekerheid staat voor moeilijke tijden. Dit jaar is er een tekort van 2 miljard € (80 miljard Bef) voorzien. Zal het eisenbundel van de Non-Profit de emmer niet doen overlopen ?
Niet echt. Tot vorig jaar waren de inkomsten en uitgaven van de Sociale Zekerheid perfect in evenwicht. Een evenwicht dat vandaag grondig verstoord is door de lastenverlagingen die de regering heeft toegezegd aan de bedrijfswereld.

Toch is het niet enkel de lastenverlaging op zich die de oorzaak is van de huidige tekorten. Wat ontbreekt is dat er gezocht wordt naar een voldoende alternatieve financiering. Het Sociale Zekerheidssysteem wordt nu in grote mate gedragen door de inkomsten uit arbeid. Naar de toekomst toe, en met de vergrijzing in het vooruitzicht, is het absoluut noodzakelijk dat alle inkomens een evenredige bijdrage leveren in het Sociale Zekerheidsstelsel, ook de inkomsten uit kapitaal !

Ook aan de uitgavenzijde moeten de lasten evenredig gespreid worden. Het zijn niet de sociale akkoorden die de enorme groei van de uitgaven in de gezondheidszorg hebben veroorzaakt. Wel de steeds duurdere medische spitstechnologie, de ongeremde prestatiegeneeskunde, de overconsumptie van geneesmiddelen. Of is het verantwoord dat aan huisartsen een opslag van
15 % van de tarieven wordt voorgesteld en het personeel met lege handen wordt weggestuurd ?


5.Met een bijkomend pensioenfonds zal het wettelijk
pensioenstelsel worden uitgehold ?

Uiteraard pleiten we als vakbond voor het behoud en zelfs de versterking van het wettelijk pensioenstelsel. Dit stelsel moet ook in de toekomst verzekeren dat de solidariteit ten volle wordt georganiseerd en dat iedere werknemer na zijn of haar actieve loopbaan kan rekenen op een leefbaar inkomen.

Naast het wettelijke pensioen genieten steeds meer werknemers in de privé sector echter van een aanvullend pensioen (opgebouwd via een groepsverzekering of een aanvullend pensioenfonds). Op die manier verwerven ze een belangrijke appel voor de dorst bovenop het wettelijke pensioen. Als er in de Non-Profit geen subsidies worden voorzien voor de opbouw van een sectoraal pensioenfonds dan zullen werknemers uit deze sectoren tot de armste gepensioneerden behoren. De opbouw van een sectoraal pensioenfonds kan en mag dus geen aanleiding zijn om de wettelijke pensioenen uit te hollen, maar moet juist een versterking vormen van het wettelijk pensioen.


6.Die eindeloopbaanregeling was er toch enkel voor de zware beroepen !

De huidige eindeloopbaanregeling is er gekomen op uitsluitende vraag van de vakbonden. Terwijl andere partijen en beroepsorganisaties deze vraag onzinnig en onwenselijk vonden, hielden de vakbonden in de Non-Profit vast aan de eis om een eindeloopbaanregeling voor alle werknemers op te bouwen.

Het enthousiasme waarmee de 45 + regeling is onthaald door duizenden oudere werknemers bewijst hoe belangrijk deze regeling is om het werken in de Non-Profit werkbaar en leefbaar te houden en de vervroegde uitstroom van werknemers tegen te gaan.

Tegenover het enthousiasme van die duizenden staat de ontgoocheling van velen die op vandaag zijn uitgesloten. In het federale akkoord van 2000 was afgesproken dat de eindeloopbaanregeling voor de verpleegkundigen, verzorgenden en gelijkgestelden door het ministerie van Sociale Zaken zou worden gefinancierd. Voor de andere werknemersgroepen zou de financiering worden gevonden in het tewerkstellingsplan dat de regering ontwikkelde. Pas toen bleek dat deze piste een lege doos was, is doelbewust het misverstand gecreëerd dat de regeling enkel voor de “zware beroepen” zou bedoeld zijn ! Een misverstand waarmee werkgevers en beroepsorganisaties zichzelf hebben uitgeroepen tot de patroonheiligen van de zware beroepen.

De praktijk toont dag na dag aan hoe onrechtvaardig er met twee maten en gewichten wordt gewerkt. Een bewonersbegeleider in een dienst voor beschut wonen krijgt de regeling toegewezen omdat ze over een verpleegkundig diploma beschikt. Haar collega die een identiek werk verricht valt uit de boot omdat ze opvoedster van opleiding is. Talrijke arbeiders grepen naast de regeling omdat ze in het jaar voor ze 45 werden één week end te weinig hadden gewerkt (niet zelden een week end dat ze op vraag van hun werkgever hadden omgewisseld !) Diensthoofden, middenkaders en nursing verantwoordelijken in dezelfde instellingen die in jaren geen enkele avonddienst of week end gewerkt hebben worden zonder probleem erkend als zwaar beroep, want ze hebben een verpleegkundig diploma. Lager geschoolde verzorgenden zijn dikwijls het manusje van alles in de verzorging (zeker als een dienst weer eens op minimumbezetting draait) maar worden officieel niet als verzorgende erkend als het op de eindeloopbaanregeling aan komt ! Sociaal verpleegkundigen die op een sociale dienst werken mogen op 45 12 dagen extra vrij nemen. Hun collega’s die op dezelfde dienst hetzelfde werk doen komen niet in aanmerking : het zijn maar sociaal assistenten…En de vele therapeuten en paramedici die dagelijks geconfronteerd worden met de gevolgen van handicaps, mishandelingen, trauma’s en ongevallen hebben als het op de eindeloopbaan aankomt slechts een ‘normale’ dagtaak en zeker geen zwaar beroep…

Ook dezen die tot de bevoorrechte beroepsgroepen of sectoren behoren mogen zich geen illusies koesteren. De eindeloopbaanregeling waar zij kunnen van genieten, hebben ze te danken aan de solidaire strijd van alle non-profit werkers. Bovendien zal hun voorrecht in de toekomst met gretigheid misbruikt worden om er op te wijzen dat ze reeds gecompenseerd worden voor de nadelen van het werken in de Non-Profit. Zo zal de vraag naar een betere vergoeding van het onregelmatig werk, gemakkelijk worden weggewimpeld met de stelling dat ze reeds het voordeel genieten van de eindeloopbaanregeling... of hoe een verdeel- en- heers- strategie er altijd toe leidt dat de groepen die tegen elkaar worden opgezet beiden de rekening betalen !


7.Meer personeel vragen is zinloos, want er zijn op de
arbeidsmarkt onvoldoende geschoolde krachten !

Een verdere uitbeiding van de personeelsomkadering is absoluut noodzakelijk om bewoners en patiënten eindelijk te geven waar ze recht op hebben : een zorg op mensenmaat. De realiteit van de arbeidsmarkt maakt inderdaad dat een ruimere personeelsomkadering niet altijd gemakkelijk kan ingevuld worden. En toch : voor praktische problemen moeten realistische oplossingen gezocht worden en die zijn er.

Ten eerste blijft het mogelijk om een gedeelte van het werk in handen te geven van bijkomende logistieke, administratieve en ondersteunende functies. Dit is geen pleidooi om gekwalificeerde krachten te vervangen door lager geschoolden, maar om de personeelsbezetting aan te vullen.

Daarnaast moet er dringend bijkomend worden geïnvesteerd in opleiding en vorming van lager geschoolde krachten. Vele werknemers hebben nooit de kans gehad een hogere studie te volgen. Op latere leeftijd toch nog die inspanning leveren vraagt enorme moeite. Dat het kan bewijst het project 600 : sinds het akkoord van 2000 zijn reeds 1.500 lager geschoolde werknemers begonnen aan de opleiding voor verpleegkundigen. Dit succesverhaal moet verruimd worden wat het aantal opleidingen betreft en verbreed worden naar alle sectoren in de Non-profit en waarom niet, naar andere sectoren.


8.De eindejaarspremie verhogen hoeft niet, het is toch allemaal voor de belastingen

Op elk bijkomend loon moet een stuk sociale zekerheid en belastingen worden betaald. Dat je op een groter inkomen meer belastingen betaalt is normaal. Dat je met een hoger bruto inkomen uiteindelijk netto minder zal verdienen is echter absolute onzin. Wie die onzin met graagte verkoopt kan mischien voorgesteld worden om zijn loon met de helft te verminderen : hij of zij zal dan ook de helft minder belastingen betalen en daarmee zeer gelukkig zijn...


9.Waarom nu al aktie voeren. We kunnen toch beter eerst onderhandelen?

Onderhandelen als het kan, aktie voeren als het moet. Maar kan er vandaag wel onderhandeld worden ? De werkgevers zullen er op wijzen dat ze niet de middelen hebben om in te gaan op wat voorligt. En dus de hete aardappel doorschuiven naar de politiek.

De politici verwijzen nu reeds naar de nakende politieke verkiezingen om aan te geven dat pas daarna het debat kan gevoerd worden. Dus kan ten vroegste in september worden begonnen met het afspreken van een onderhandelingskalender. En al die tijd worden de eisen netjes doorgeschoven naar de toekomst. Maar in die tussentijd zal de politiek niet aarzelen om reeds de krijtlijnen van die toekomst vast te leggen. Bij de regeringsonderhandelingen voor de Vlaamse Regering zal worden vastgelegd welke budgettaire ruimte de welzijns- en culturele sectoren zullen krijgen (of meer waarschijnlijk niet zullen krijgen want er moeten lastenverlagingen worden beloofd en olympische spelen worden georganiseerd). Op het federale vlak is Minister van Sociale Zaken Rudy Demotte, reeds via een reeks van ronde tafel gesprekken bezig zijn beleid te verankeren. Alle partijen die actief zijn in het gezondheidsbeleid waren uitgenodigd, behalve de vakbonden (die vertegenwoordigen dan ook slecht een quantité négligable : de werknemers).

Aktie is nu nodig om er voor te zorgen dat de eisenbundel ook op de politieke agenda erkenning krijgt en dat er kan onderhandeld worden. Het is de vreemde en trieste logica waarin de Non-Profit werknemers gegijzeld zijn en die enkel kan doorbroken worden door met duizenden een stem te laten horen.


10.De vakbond doet alleen iets voor het verplegend personeel

In tegenstelling tot sommige beroepsorganisaties komt de LBC op voor alle werknemers in de gezondheids- en welzijnszorg. Meer zelfs : we proberen de werknemers samen te organiseren over de grenzen van de (deel)sectoren heen. Die solidariteit is broodnodig want alleen de kracht van het getal weegt zwaar genoeg om voordelen af te dwingen van werkgevers en politiek.

Het is dan ook geen toeval dat alle loonsverhogingen, premies, bijkomende vakantiedagen, vergoedingen voor onregelmatige prestaties waarover in de voorbije 15 jaar akkoorden werden afgesloten gelden voor zowal de arbeiders als bedienden, zowel administratief personeel als verplegend…

Alleen voor de eindeloopbaanregeling zijn we er nog niet in geslaagd de toepassing volledig te laten gelden voor alle beroepsgroepen. Een frustratie die zwaar weegt ! Het is dan ook geen toeval dat de eis tot veralgemening van deze regeling bovenaan de prioriteitenlijst staat van dit eisenbundel.


11.De vakbond doet nooit iets voor het verplegend personeel

Zie voorgaande. Zonder de solidariteit van alle personeelsgroepen binnen de Non-Profit zou er geen eindeloopbaanregeling bestaan voor het verplegend personeel, zou er slechts een fractie gerealiseerd zijn van alle loonsverhogingen en verhogingen voor de vergoedingen voor onregelmatige prestaties…


12.Een functieclassificatie is er enkel voor het leidinggevend personeel

LBC werkt momenteel mee aan de ontwikkeling van een nieuwe functieclassificatie voor de federale gezondheidssectoren. Die functieclassificatie heeft tot doel om op objectieve wijze alle kernfuncties te beschrijven en te wegen.
Eens deze classificatie is afgewerkt kan ze als basis worden gebruikt om voor alle functies een correcte inschaling op te maken.

Met de huidige inschaling bestaan er steeds meer discussies en problemen. Dat komt omdat die inschaling erg verouderd is. Er zijn steeds meer nieuwe functies bijgekomen die op geen enkele manier zijn opgenomen. Je vindt in die inschaling wel het barema voor de stalmeester, maar niet voor de programeur-analist. En bij het administratief personeel wordt nog systematisch gesproken over klerken, eerstaanwezende opstellers en andere Jomme Dockxs toestanden, maar weet je niet hoe een boekhouder moet betaald worden.

De functieclassifficatie moet dus vooral een grotere rechtszekerheid geven aan alle werknmers zodat iedereen op een correcte manier kan ingeschaald worden.
In een latere fase kan deze classificatie er ook toe leiden dat barema’s voor sommige functies of functiegroepen moeten herzien worden, om te komen tot een evenwichtige loonspanning tussen alle functies.


13.Vorming is toch een individuele zaak ! Veel beroepsgroepen hebben dat toch niet nodig om hun werk te doen.

Scholing en vorming zijn in onze kennismaatschappij de sleutels om bij te blijven. Ontelbare studies tonen aan dat wie niet bij blijft, na verloop tijd in een erg kwetsbare positie komt en een aanzienlijk grotere kans loopt zijn werk te verliezen. De Non-Profit loopt echter sterk achter op andere sectoren in het aanbieden van vorming en bijscholing. Niet dat er geen opleidingen en cursussen zijn : er bestaat reeds een groot aanbod.

Waar het schoentje knelt is de kansen die werknemers krijgen om vorming te volgen. Op vandaag is het bijna altijd de werkgever die beslist welke werknemers welke bijscholingen mogen en moeten volgen. Wie op eigen initiatief toch voor een bijscholing kiest draait meestal zelf op voor de inschrijvings- en studiekosten. Zelfs bij het aanvragen van educatief verlof (een recht voor elke werknemer !) zijn er nog veel werkgevers die vinden dat alleen zij mogen beslissen wie recht heeft en wie niet en daarbij alleen kijkt naar wat hij nodig vindt. Hoeveel werknemers hebben al niet moeten horen dat zij die cursus toch niet nodig hebben om hun job uit te oefenenen…

Vorming moet dus een recht worden voor alle werknemers. Om dat te verzekeren moeten vormingsmiddelen ook paritair beheerd worden, zodat ook de werknemersafgevaardigden hun stem kunen laten horen in het debat.


14.De eindeloopbaanregeling is toch bedoeld om het brugpensioen af te schaffen !

De invoering van de eindeloopbaan maatregelen is er gekomen om het werken in de Non-Profit voor oudere werknemers aantrekkelijker en leefbaar te maken en moet er in de eerste plaats toe leiden dat werknemers minder vroeg afhaken. In het debat rond het brugpensioen wordt de maatregel door sommigen voorgesteld als een alternatief voor het brugpensioen. De eindeloopbaanregeling is zeker geen alternatief : ze moet maken dat werknemers hun brugpensioen kunnen halen, niet dat ze ook nog eens verplicht worden om tot 65 te werken.

Het integraal behoud van het brugpensioen is dan ook een absolute prioriteit. Niet enkel voor de Non-Profit, maar voor de ganse vakbeweging. Het is dan ook aan het ACV om deze prioriteit naar voor te schuiven in de onderhandelingen van het Interprofessioneel akkoord (IPA) in de tweede helft van 2004. Dat is ook de reden waarom het brugpensioen niet is opgenomen in dit eisenbundel. Wat niet betekent dat we met de Non-Profit de evoluties inzake het brugpensioen niet moeten opvolgen. In tegendeel : samen met de collega’s uit andere sectoren zal een bijzondere waakzaamheid en strijdbaarheid in deze absoluut nodig zijn !


15.Arbeidsduurvermindering is totaal onrealistisch want er werken nu al zo veel deeltijdsen

De Non-Profit kent een zeer groot aantal deeltijdse werknemers. De keuze voor deeltijds werk is dikwijls een noodgedwongen keuze. Om de werkdruk aan te kunnen, om de combinatie met het gezinsleven leefbaar te houden. Zeer dikwijls wordt door de werkgevers ook deeltijdse jobs aangeboden. In de thuisverpleging en thuiszorg is deeltijds werk de norm.

Het voorstel van de LBC is dan ook een dubbel voorstel. Enerzijds willen we de algemene arbeidsduur voor voltijdse werknemers terug brengen tot 36 uren per week met behoud van het loon. Dit moet gebeuren door toekenning van 12 bijkomende vrije dagen, want aan enkele minuten (theoretische) pauze heeft de werknemer niets. De deeltijdse werknemers daarentegen zouden in dit voorstel hun huidige arbeidsduur kunnen behouden. Wel zal hun loon moeten opgetrokken worden in verhouding tot de 36 uren. Wie een contact heeft om 24 uren per week te werken zal dit blijven behouden, maar zal in de toekomst 24 / 36 en verdienen ipv 34/38 en.


16.Die acties leveren toch nooit iets op ….

Een enkele actie leidt zelden tot direct en zichtbaar resultaat. Slechts door langdurig en herhaald aandringen, met alle mogelijke actiemiddelen, kan er in geslaagd worden om vooruitgang te boeken. Af en toe is het goed om met fierheid terug te blikken op wat met veel moeite verwezenlijkt werd. Daarom bijgaand overzicht, dat de verwezenlijkingen opsomt van 15 jaar Witte Woede in de ziekenhuissector. Het staat er bij wijze van voorbeeld, want die verwezenlijkingen zijn minstens evenwaardig in vele andere Non-Profit sectoren.

Evolutie Ziekenhuizen
1989 Verhoging barema’s met 1.000 bef en nog eens met 2 %
1989 Toeslag voor feestdagen en zondag opgetrokken van 20 % naar 30 %. Voor de nacht van 20 % naar 35 %
1989 Invoering jaarlijkse premie 6.000 fr
1990 Toelsag zondag- en feestdagwerk opgetrokken tot 50 %
1990 2 bijkomende verlofdagen
1990 Verhoging barema met 2 %
1990 Invoering premie 511 bef
1991 Verhoging normering met 1 personeelslid per 30 bedden
1991 Verhoging barema’s met 1 %
1991 Afschafiing loonschaal 1.10 (opgetrokken naar 1.12)
1991 Invoering schaal 1.78 S voor diensthoofden en invoering functietoeslag
1992 Twee bijkomende verlofdagen
1992 Verhoging personeelsnormen met 1/2 logistieke per 30 bedden
1992 Optrekken barema’s met twee jaar anciênniteit
1992 Verhoging barema’s met 3 %
1992 Verhoging toeslag zondag- en feestdagen tot 56 %
1992 Invoering toeslag zaterdagwerk 16 %
1993 Verhoging toeslag zaterdag tot 26 %
1993 Verhoging barema’s met 2 %
1995 Verhoging barema’s met 2,5 %
1997 Invoering Sociale maribel : xx.xxx bijkomende jobs op 4 jaar
1997 Permanente financiering IBF
1997 Invoering Mobiele Equipe, verhogin personeelsnormen ziekenhuis door erkenning middenkader
2000 Invoering eindeloopbaanregeling voor + 45 jarigen
2001 Verhoging barema’s met 1 %
2001 Afschaffing carensdag
2002 Invoering eindeloopbaanregeling voor + 50 jarigen
2003 Invoering eindeloopbaanregeling voor + 55 jarigen