Maya en Alexander doen zelf hun verhaal : Indymedia West Vlaanderen

Wij zijn Maya en Alexander. We zijn gevlucht uit Kazakstan. We leefden in Almaty. We hadden daar een normaal leven, hadden niks tekort.We hadden een goed werk, geld, een huis, een wagen. We hebben twee zonen, de oudste studeerde economie aan de universiteit, de jongste studeerde in een privé-school.

Wij probeerden in ons land op te komen voor anderen. Het probleem begon toen Alexander hulp bood bij de organisatie van activiteiten van het RNPK (de republikeinse volkspartij van Kazakstan), een oppositiepartij die officieel mag bestaan maar die aan de basis voortdurend wordt geboycot. Het RNPK voerde actie voor meer mensenrechten, voor democratie, tegen corruptie, tegen onrechtvaardigheid. Het RNPK wilde het leven van mensen, van oudere mensen, verbeteren.

In de lente van 2000 kwamen mensen van de KNB (KNB is de Kazakstaanse geheime dienst die zeer nauw samenwerkt met de KBG, de Russische geheime dienst), voorstellen dat Alexander hen zou inlichtingen geven over het RNPK. Alexander weigerde. Dit was het begon van een vervolging. Wij werden nauwlettend in de gaten gehouden, dichtbij ons huis, dichtbij ons werk. In die periode beslisten we dat onze tweede zoon, voor zijn eigen toekomst, beter zou gaan studeren in Rusland, op 6.000 km. van Kazakstan.

In augustus 2000 kwamen mensen van de KNB Alexander arresteren. Hij werd opgepakt en opgesloten in de gevangenis. Eerst vroegen ze hem om samen te werken met de KNB en inlichtingen te verschaffen over het RNPK. Hij weigerde opnieuw, hij zei niks, wilde niemand verraden. Nu werd hij hardhandig aangepakt, geslagen, mishandeld. Hij werd met handboeien aan de verwarming vastgemaakt en werd telkens weer geslagen en gemarteld, dag en nacht. Hij vroeg een advocaat, vroeg naar huis te telefoneren, maar dat mocht niet. Men bleef hem slaan en martelen. Men sloeg verschillende keren met een fles op zijn hoofd, met een oogletsel tot gevolg (scheurtjes in het netvlies). Men schopte hem, met als gevolg vier gebroken ribben en een gekneusde long (pneunomie). Na twee dagen kreeg hij dan toch een vrouwelijke advocaat van… de KNB. Die advocate zei: ‘Als je Alexander nog levend wil terugzien, betaal dan.”. We betaalden veel geld en na vier dagen kon Alexander de gevangenis verlaten. Hij was als een wrak, hij kon moet moeite gaan, had heel veel pijn. De advocate zei tegen Alexander: ‘Het zou beter zijn als je onmiddellijk het land verlaat, want je bent in levensgevaar.’

Als Alexander terug buiten kwam, na vier dagen, kon hij met moeite nog gaan, hij had in totaal zeven breuken. Hij was fysiek gebroken, maar meer nog psychisch. Hij moest dringend geopereerd worden aan zijn oog, zoniet zou hij zijn zicht verloren zijn. Ikzelf vluchtte met mijn zoon. Alexander kwam later. Hij liet zich eerst opereren en verliet het land van zodra mogelijk.

We vonden mekaar terug in België, één maand later. Het onthaal in België was helemaal niet hartelijk. Het was december 2000, een zeer slecht moment. Er waren veel vluchtelingen. We stonden de hele nacht buiten voor de deur van de dienst vreemdelingenzaken. Het regende, uren aan één stuk. We werden afgeblaft, uitgekafferd. Maar wij zijn mensen, geen dieren. We kregen geen informatie, wisten niet of je en hoe je asiel kunt aanvragen. Toen we uiteindelijk toch binnen geraakten, zei men koudweg dat we in februari konden terugkeren. We zegden dat we helemaal geen onderdak hadden.

We werden in een asielcentrum gedropt, kregen daar – zoals men dat noemt – brood, een bed en een bad. Toen startte de asielaanvraag. We vertelden ons verhaal, maar kregen geen gehoor. Integendeel, niemand wilde ons geloven, niemand wilde ons vertellen wat ons te doen stond. Dat is erg pijnlijk, hard.

Daarna hadden we een interview bij het commissariaat-generaal. We hadden een slechte tolk. Die was moe, was druk bezig met andere zaken, zei ‘geen zin te hebben om opnieuw verhalen, problemen van asielzoekers te moeten beluisteren’.

We kregen een 1ste negatief. Daarin stond dat we geen bewijzen hadden om ons verhaal te staven. Maar toen we halsoverkop en helemaal onvoorbereid wegvluchtten uit Kazakstan, hadden we er nooit aan gedacht enig bewijsstuk mee te brengen. Bovendien: Alexander was wel gevangen genomen, maar dat was niet officieel, hij had dus helemaal geen documenten. We konden ook geen röntgenfoto van de gebroken ribben van Alexander voorleggen, die waren in het ziekenhuis gebleven. (En tegen dat we nieuwe röntgenfoto’s hadden laten maken, was het kalf verdronken…)

We namen een advocaat onder de arm, betaalden hem veel geld. Hij zei dat we geen tweede interview hoefden te doen, zei dat we er met een smoes (een doktersattest) vanaf konden geraken, maar daarmee zette hij ons in de zak, en kregen we een 2de negatief.

Intussen bleven we in een asielcentrum. Leven is een asielcentrum is raar, moeilijk. We hadden onderdak, eten, jazeker. Maar asielzoekers kunnen maar eens iets doen: wachten op goed (of slecht) nieuws, meer kunnen en mogen ze niet. Er hangt een zeer speciale sfeer. Hier heb je geen privé-leven, nooit. We leefden samen met verschillende mensen, uit verschillende landen, culturen enz. Soms is dat te doen, heb je een goed contact met andere mensen, soms is dat heel moeilijk, slaat de nervositeit toe. Er heerst angst en onzekerheid, de meeste mensen lopen voortdurend te piekeren, zullen ze worden uitgewezen of niet?

Intussen hadden we Belgische vrienden leren kennen. Ze hielpen ons aan een nieuwe advocaat. Die moest ons uit de eigen impasse helpen geraken. We hadden veel goeds over die advocaat gehoord, hij heeft ons ook veel beloofd, we vertrouwden hem. Maar nadat we hem (weer veel) geld hadden betaald, stuurde hij ook ons met een kluitje in het riet. Wij hadden met hulp van onze vrienden een staalhard dossier gemaakt, de advocaat hoefde daar alleen een briefje aan toe te voegen en op te sturen, maar hij vertikte dat. Het is erg dat bekwame mensen, mensen waarin je zoveel vertrouwen stelt en die je daarom veel geld betaald, je zo diep ontgoochelen. Asielzoekers zijn gemakkelijke prooien voor advocaten, de wet is zo ingewikkeld en men profiteert van de onwetendheid en afhankelijkheid.

We kregen een 2de negatief.

We waren kwaad op onze advocaat, omdat hij niets deed, omdat hij loog tegen ons. We voelden ons gebroken, maar er was geen weg terug, we moesten terugvechten.

En nu? Nu zijn we hier. Zoals het er nu voor ons voorstaat, mogen we hier niet blijven. Net zoals zovele andere vluchtelingen uit Kazakstan die in België, en die ook geen positief kregen. (nvdr, in 2000 werden 870 asielvragen ingediend door mensen van Kazakstan, er werd er niet één goedgekeurd).

Intussen verblijft onze tweede zoon steeds aan de universiteit in Rusland. Hij heeft een Kazakstaans paspoort, kan in Rusland niet normaal leven. We hebben hem in geen drie jaar meer gezien. Dat is heel erg pijnlijk.

Maar: wij kunnen niet terug naar Kazakstan. Wij zouden wel willen, maar de situatie is dermate erg en verergerd, dat teruggaan voor ons een gewisse dood zou betekenen. (We zetten er ons leven mee op het spel)

We hadden een normaal leven maar toen zijn we moeten vluchten en zijn we in een situatie terecht gekomen die we ons helemaal niet konden indenken, een situatie waarin niets nog normaal is. We hebben veel verloren.

Gelukkig hebben we hier intussen heel veel vrienden, vrienden die ons steunen in goede en kwade dagen, die met ons mee-lachen en mee-wenen, die ons helpen te overleven, helpen om het leven draaglijk te maken, om te integreren, om een nieuw leven op te bouwen.

Wij zijn hen ook erg dankbaar dat zij, ter ondersteuning van een nieuwe verblijfsaanvraag en van onze toekomst, op 12 juni een ‘stille optocht’ organiseren hier in Izegem, en dit onder het motto “verbondenheid geeft kracht”.

“Dank u wel.”

“Het is heel belangrijk te weten dat je vrienden hebt. Een gevoel van verbondenheid geeft kracht.”